HACCP χωρίς απεντόμωση;

Δε μπορεί μια επιχείρηση να ισχυριστεί πως ακολουθεί HACCP χωρίς να έχει οργανωμένο πρόγραμμα απεντόμωσης. Το HACCP δεν είναι απλώς ένα σύστημα καταγραφών. Είναι διαχείριση κινδύνων. Και οι κίνδυνοι από έντομα και τρωκτικά είναι από τους βασικούς. Αν αυτοί δεν ελέγχονται, το σύστημα μένει ελλιπές.

Τι λέει η θεωρία και τι γίνεται στην πράξη

Η θεωρία λέει ότι κάθε επιχείρηση πρέπει να αξιολογεί τους κινδύνους της και να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα.

Στην πράξη όμως, οι επιχειρήσεις τροφίμων λειτουργούν σε περιβάλλον όπου η παρουσία παρασίτων είναι πιθανή.

Αυτό σημαίνει ότι η απεντόμωση δεν είναι επιλογή “αν χρειαστεί”. Είναι εργαλείο πρόληψης.

Τι ζητά πραγματικά το HACCP

Το HACCP απαιτεί:

• αναγνώριση κινδύνων
• πρόληψη
• παρακολούθηση
• διορθωτικές ενέργειες

Η διαχείριση παρασίτων εντάσσεται σε όλα τα παραπάνω.

Χωρίς κάποιο οργανωμένο σύστημα απεντόμωσης, η επιχείρηση δυσκολεύεται να αποδείξει ότι καλύπτει αυτές τις απαιτήσεις.

Τι εξετάζεται στον υγειονομικό έλεγχο

Κατά τον έλεγχο, δεν εξετάζεται μόνο αν υπάρχει HACCP. Εξετάζεται αν λειτουργεί.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι αξιολογείται:

• αν υπάρχει πρόγραμμα απεντόμωσης
• αν υπάρχει παρακολούθηση
• αν υπάρχουν καταγραφές
• αν υπάρχει έλεγχος του χώρου

Η απουσία αυτών δημιουργεί ερωτήματα, ακόμη και χωρίς εμφανές πρόβλημα.

Το κρίσιμο σημείο

Μια επιχείρηση μπορεί να πει:

“δεν έχω έντομα, άρα δεν χρειάζομαι απεντόμωση”

Αυτό δεν μπορεί να αποδειχθεί.

Αυτό που μπορεί να αποδειχθεί είναι ότι:

• υπάρχει πρόγραμμα
• υπάρχει παρακολούθηση
• υπάρχει έλεγχος

Και αυτό είναι που ζητείται.

Πού δημιουργείται το πρόβλημα

Οι περισσότερες επιχειρήσεις δεν έχουν θέμα επειδή δεν έχουν HACCP.

Έχουν θέμα επειδή:

• δεν έχουν εντάξει την απεντόμωση στο σύστημα
• δεν έχουν πρόγραμμα
• δεν έχουν καταγραφές
• λειτουργούν αντιδραστικά

Το αποτέλεσμα είναι ένα HACCP που υπάρχει, αλλά δεν καλύπτει.

Η σύνδεση με την πραγματική λειτουργία

Η απεντόμωση δεν είναι κάτι εξωτερικό από το HACCP. Είναι μέρος της λειτουργίας.

Όταν υπάρχει σωστή οργάνωση:

• το πρόγραμμα είναι προσαρμοσμένο
• οι ενέργειες είναι συνεχείς
• η τεκμηρίωση υπάρχει
• ο έλεγχος είναι πραγματικός

Όταν δεν υπάρχει, η επιχείρηση βασίζεται στην τύχη.

Πότε το HACCP είναι επαρκές

Το HACCP είναι επαρκές όταν:

• καλύπτει όλους τους βασικούς κινδύνους
• εφαρμόζεται στην πράξη
• υποστηρίζεται από τεκμηρίωση
• υπάρχει έλεγχος

Η διαχείριση παρασίτων είναι μέρος αυτής της εικόνας.

Πρακτική προσέγγιση

Πολλές επιχειρήσεις έχουν HACCP, αλλά δεν γνωρίζουν αν είναι πλήρες.

Μια πρακτική αξιολόγηση δείχνει:

• αν υπάρχει κάλυψη για παράσιτα
• αν χρειάζεται πρόγραμμα απεντόμωσης
• αν υπάρχουν κενά
• αν το σύστημα ανταποκρίνεται στη λειτουργία

Εκεί φαίνεται η πραγματική κατάσταση.

Συμπέρασμα

Το HACCP χωρίς απεντόμωση δεν είναι επαρκές.

Η διαχείριση παρασίτων αποτελεί βασικό κομμάτι της ασφάλειας τροφίμων.

Η διαφορά δεν βρίσκεται στο αν υπάρχει σύστημα, αλλά στο αν καλύπτει πραγματικά τους κινδύνους.

Σχετικά με τον συγγραφέα: Ο Νάσος Ηλιόπουλος είναι τεχνολόγος γεωπόνος με γνωστοποίηση καταπολέμησης εντόμων και τρωκτικών, ιδρυτής της Advance Pest Management, εξειδικευμένος στις απεντομώσεις & τη διαχείριση επιβλαβών οργανισμών και σύμβουλος HACCP.